Financiële beschouwingen 2022-2025

  • door

Financiële beschouwingen 2022-2025




 

FINANCIELE BESCHOUWINGEN NETWERKBEGROTING 2022-2025

 

 

 

 

Zundert, 9 november 2021
Versie def
• René de Bruijn
• Tijmen Dekkers
• Ad van Exsel
• Ine Timmers

 

 

Inleiding
Voor u ligt de netwerkbegroting 2022-2025. Dorpsbelangen is verheugd en trots dat we onder andere langs de weg van de zomernota een financieel solide begroting 2022 kunnen vaststellen.
Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht kunnen wij deze raadsperiode met een goed financieel fundament afronden en doorgeven aan de nieuwe raad.
De coronacrisis heeft veel financiële onzekerheden gekend. Gelukkig komt de economie weer goed op gang. De pandemie heeft weliswaar zijn hoogtepunt achter de rug, maar naschokken worden nog verwacht. Daarom blijft het de komende jaren ongewis wat de financiële effecten hiervan zouden kunnen zijn. Door deze onzekerheid dient er voorzichtig om gegaan te worden met onze uitgaven. Voorstellen van nieuw beleid of het intensiveren van bestaand beleid dient dan ook meer dan normale aandacht te krijgen.
Deze netwerkbegroting geeft inzicht en doorzicht van onze financiën voor de komende 4 jaar. In de zomernota is een afwegingskader gemaakt om tot kaderstelling te komen. Het maken van keuzes en prioritering was daarbij dringend noodzakelijk.
Een aantal besparingen zijn voor 2022 teruggedraaid maar wel zichtbaar in de doorkijk naar 2025. De ambitie om te investeren in de schoolgebouwen van Zundert is omgezet in concrete en uitvoerbare plannen. De ambities in het programma Beheer en Ontwikkeling Openbare Ruimte zijn daar waar mogelijk getemporiseerd om financiële armslag te creëren.
Dorpsbelangen staat voor een duurzame, gezonde en veilige samenleving waarin ook de mensen met een smalle financiële basis zich kunnen ontwikkelen en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een bijdrage kunnen leveren in onze maatschappij.


Onderwijs
Een modern goed toegerust schoolgebouw zal bijdragen in het welzijn van onze kinderen en leerkrachten. Dorpsbelangen is blij dat we in deze raadsperiode een besluit hebben kunnen nemen tot de bouw van een nieuw functioneel IKC in Klein Zundert. Hiermee hebben we voor de nieuwe raad de basis gelegd voor de besluitvorming over de toekomst van de andere scholen binnen het dorp Zundert. Door deze grote investeringen maken wij de schoolgebouwen in onze gemeente toekomstbestendig. Dorpsbelangen heeft niet enkel rekening gehouden met het ruimtelijke en financiële plaatje, ook hebben we nadrukkelijk gekeken naar het welzijn van onze toekomst: de basisschoolleerlingen.
Voor volwassenen willen we ons in blijven zetten op het beperken van taalachterstanden. Zeker omdat in de steeds verdergaande digitalisering van onze samenleving taalvaardigheid steeds belangrijker wordt. Sporadisch waren onze leden actief bij bijvoorbeeld taal-cafés in de gemeente. 

 

Gemeentelijk Verkeers en Vervoersplan (GVVP) en Openbare Ruimte
Met de verwachting van steeds extremer weer (hitte, droogte, hoosbuien) vraagt inzet voor het verduurzamen van onze openbare ruimte.
De prioriteiten uit het GVVP waar verkeerstechnische problemen worden aangepakt in combinatie met duurzame maatregelen in het waterbeheer en riolering, willen we in de planning handhaven.
Speciale aandacht voor het werkbudget verkeersveilige leefomgeving. Dit budget is juist nodig om acute knelpunten op te lossen. Denk hierbij aan de signalen vanuit de Dorpsraad Rijsbergen met betrekking tot de St. Bavostraat en de problematiek met betrekking tot de parallelwegen.


Sport
We hebben de zorg om onze samenleving vitaal en gezond te houden. Een van de meest effectieve instrumenten is sport. Zeer belangrijk voor de vitaliteit en leefbaarheid van onze samenleving. Het aanbod voor sport en beweging willen we handhaven. Sport is een belangrijke pijler voor het verenigingsleven van de gemeente Zundert. Het laat de (sociale) maatschappij floreren.
Een aantal mooie ambities zijn dit jaar uitgevoerd. Er wordt gewerkt aan een visie voor toekomstbestendige sportaccommodaties.
We moeten keuze kunnen maken in het al dan niet doen van grote investeringen. Hierbij willen wij naast nut en noodzaak, de effectiviteit van investeringen als weegfactor meenemen.


Bedrijventerreinen
Bedrijventerreinen vormen een belangrijke pijler voor de Zundertse economie. Na jarenlange twijfeling laat Beekzicht positieve ontwikkelingen zien. Bedrijventerrein Molenzicht is een prachtige entree in de dorpskern Zundert en de terreinen Waterman en De Ambachten blijven stabiel. Daarnaast laat de ontwikkeling Business Centrum Treeport de kracht van de lokale en regionale samenwerking zien. Enerzijds de vereniging van agrarische bedrijvigheid en anderzijds de regionale afstemming van het juiste economische profiel bij de juiste gemeente. Dorpsbelangen heeft de afgelopen periode laten zien goede stappen te kunnen zetten en willen de lijn doorzetten. Om een goed vestigingsklimaat te behouden voor klein MKB van beginnende ondernemers tot aan groot bedrijf. Faciliteren in klimaatadaptieve bedrijventerreinen en beslissingen maken over toekomstbestendige NUTS voorzieningen. Hierbij volgen we onder andere de regionale agenda: Regio RWB.


Vitaal Buitengebied
Hier zijn veel inwoners bij betrokken en verwachtingen zijn hoopvol. Het buitengebied is de economische drager van onze gemeente. Deze gezond en vitaal houden is van groot belang in wat wij noemen een agrarische gemeente. Dat moet gangbare praktijk worden. Dorpsbelangen kiest voor meer focus. Niet uitbreiden met nieuwe pilots, maar prioriteren. Belangrijk is dat we kunnen leren uit pilots en ervaringen kunnen benutten voor de omgevingsvisie. Limiteer de pilots tot waar concreet voortgang mogelijk is of voor de gemeente een opgave ligt. En kijkt naar de oplossingen bij andere gemeenten. Dorpsbelangen maakt zich ernstig zorgen over de spanningen die binnen bepaalde pilots zijn ontstaan. De gemeente zal de verwachtingen die binnen de pilots kunnen worden gewekt goed moeten managen.
Immers wij als raad moeten ruimte hebben om erover te kunnen debatteren voordat we de omgevingsvisie en het omgevingsplan kunnen gaan vaststellen.


IBOR: integraal beheer openbare ruimte
Voor de toekomst moeten we zorgen voor een goede kwaliteit van de openbare ruimte in Zundert. Dorpsbelangen wil voldoen aan kwaliteitsniveau B, met daarbij de nodige inzet voor het vergroten van de biodiversiteit.
Ook klimaatverandering en afname biodiversiteit vraagt om actie. Een goede openbare ruimte draagt bij aan gezondheid en aantrekkelijk vestigingsklimaat. Klimaatverandering maakt dat heftige piekbuien, lange periodes van droogte (verdroging) en hitte steeds vaker voorkomen. Hierop willen wij anticiperen om slimmer te investeren in de riolering, meer aandacht te geven aan de bodem(structuur) en slim na te denken over de invulling van ons groenareaal. Niet alleen dient ons stedelijk gebied robuust te zijn, ook het beekdal, onze hoge zandgronden en de watervoorziening vragen aandacht in ons buitengebied. Met de inhoudelijke kennis van Dorpsbelangen willen we inzetten op een toekomstgerichte omgeving.
Daarnaast kijken wij naar de mogelijkheden om de biodiversiteit te verhogen. Voorbeelden zijn inzetten om bestaande parkstructuren te behouden, zoals de Assortimentstuin of het groenareaal aan te vullen en hierop beleid te realiseren. Tot slot moet komende tijd blijken wat klimaatadaptatie, biodiversiteit, RES en de warmteopgave verder betekent voor onze (nieuwe) woonwijken en afspraken met derden.


Ontwikkelingen Sociaal Domein
Landelijke ontwikkelingen gaan mogelijk leiden tot meer kosten: we hebben hierin slechts een beperkte keuze. Het gaat om de levenskwaliteit van mensen. Volgens Dorpsbelangen loopt dit in onze regio goed. We gaan voor voortzetting van bestaand beleid en proberen het kwaliteitsniveau vast te houden ondanks de corona crisis. Hierbij zullen we, zeker gezien de toename van kosten, wel kritisch moeten blijven op effectiviteit.


Opgaven maatschappelijk vastgoed
Herontwikkeling Bredaseweg 2 en CCZ De Schroef
We hebben het proces van de herontwikkeling van de kern van Zundert afgerond. Het planologisch onwenselijke gebouw Bredaseweg 2 past niet in het nieuwe straatbeeld.
Sloop en herontwikkeling staat al lang op het verlanglijstje van Dorpsbelangen. Het vormt een wezenlijk bestanddeel van de afronding van de herontwikkeling kern Zundert. Dorpsbelangen heeft erop ingezet om bewoners te betrekken bij de planvorming voor deze groene parkachtige locatie. Op diverse locaties zijn de laatste jaren al stevige stappen gezet.Op het CCZ De schroef zit actie vanuit de gemeente. Door deze ontwikkelingen krijgen we een compleet toekomstbestendige kern van Zundert. Dorpsbelangen gaat voor een kern met vitaliteit en leefbaarheid.


Omgevingswet
Doordat landelijk de invoering van de omgevingswet is uitgesteld is meer tijd gekregen om eerst te leren van de pilots die lopen. Het maken van een omgevingsvisie en omgevingsplan vraagt om brede participatie. Afgelopen jaar is door het coronavirus participatie echter moeilijker te organiseren geweest.
Daarom hebben we prioriteit gelegd bij het gereed maken van het digitaal systeem voor implementatie van de wet. Het maken van een nieuwe omgevingsvisie ligt op koers en het participatietraject loopt.
De basis is en blijft steeds onze huidige structuurvisie en bestemmingsplannen en we zullen gaan zien welke extra mogelijkheden er komen uit het participatieproces. Het doel van de omgevingswet is dat aanvragen voor nieuwe ontwikkelingen sneller en efficienter zullen verlopen. Dorpsbelangen blijft met bijzonder aandacht de transitie naar de omgevingsvisie en zeker ook het omgevingsplan volgen.


Verbonden partijen
Hierbij leeft steeds de vraag hoe de kosten zich ontwikkelen in de relatie tot het nut voor de gemeente Zundert. Goed is te constateren dat er beter wordt gecommuniceerd en beter naar de kosten wordt gekeken. Dorpsbelangen blijft dit kritisch monitoren.


Equalit
In de begroting 2022 beter inzicht geven in de meer jaren financiele effecten. Er loopt een rekenkamer onderzoek naar de overheadkosten waarbij Dorpsbelangen ervan uit gaat dat Equalit de nodige aandacht zal krijgen.


Lokale lasten
Bezuinigen of de lasten omhoog?
We moeten de keuzen die we als raad maken goed aan onze inwoners uit kunnen leggen.
Ook tijdelijke aanpassingen in de financiering / dekking moeten helder en te begrijpen zijn, zodat verassingen bij de aanslag van gemeentelijke belastingen worden voorkomen.
We staan voor een herverdeling van het gemeentefonds.
Voor de gemeente Zundert wordt verwacht dat we over 1 a 2 jaar ongeveer € 600.000 van het Rijk minder krijgen uitgekeerd. Dit vormt een substantieel toekomstig financieel risico en weten niet wat het effect zal zijn op de OZB.
Wij zien in de Netwerkbegroting de stijging van de woonlasten voor gebruikers en eigenaren dalen van 5,6 naar 4,5%. Daarmee zitten we weer ongeveer op het niveau van 2020. Met deze ommekeer ziet Dorpsbelangen de toekomst met vertrouwen tegemoet. Dorpsbelangen zal kritisch blijven sturen op het niveau van de woonlasten. 

 

OZB
Het gestelde uitgangspunt voor de OZB is een opbrengststijging op basis van een indexering van 1%. Hiermee blijft de belastingdruk binnen aanvaardbare grenzen en wordt de exorbitante stijging van de waarde van ons onroerend goed nauwelijks doorberekend. Dorpsbelangen vindt dit goed nieuws.


Afvalstoffenheffing
De tarieven voor afvalstoffen en reinigingsrechten zijn gebaseerd op 100% kostendekkendheid. Dorpsbelangen vindt dit een rechtvaardige benadering en hiermee hebben onze inwoners voor een groot deel zelf invloed op deze kosten. Het beperken van afval zal Dorpsbelangen blijven ondersteunen.


Hondenbelasting
Landelijk zijn er ontwikkelingen gaande onder andere vanwege het feit dat dit geen doelbelasting zou zijn. Zodra de landelijke politiek zich hierover heeft uitgesproken, zal Dorpsbelangen zich hieraan gaan houden.
Dorpsbelangen heeft zich ingezet voor nuttige besteding, zolang de belasting bestaat. Resulterend in de PETPOTs in de gemeente Zundert.


Rioolheffing
Dit is een bestemmingsheffing en is vastgelegd in ons Water Rioleringsplan 2021-2025. Afgelopen jaren hebben wij ernstige gevolgen gezien van wateroverlast. We kennen ook het verschijnsel verdroging ten gevolge van een te lage grondwaterstand. Met andere woorden we zitten in een tijdperk met toenemende klimatologische uitersten. Dit vraagt om meer aandacht voor deze problematiek waarbij wij tevens het onderhoud van de bestaande systemen niet mogen verwaarlozen.


De ingezette tijdelijke verhoging van de tarieven met 5,5% (tot 2025) ziet Dorpsbelangen ook als noodzakelijk om onze waterhuishouding in de breedste zin van het woord in orde te houden en daar waar nodig te verbeteren.


Kengetallen financiele positie gemeente Zundert
Wij zien de Netto schuldquote in de loop van de jaren toenemen. Dit is niet verwonderlijk als we alle gedane en toekomstige (geplande) investeringen in ogenschouw nemen. Er is aangegeven dat we in 2025 moeten gaan opletten.
Dit betekent dat Dorpsbelangen de komen jaren scherper zal gaan toezien op nut en noodzaak van voorgestelde investeringsaanvragen. Vanwege het ambitieus investeringsniveau daalt ook de solvabiliteit. We hebben steeds meer vreemd vermogen nodig om ons investeringsprogramma rond te krijgen. De reserves zullen moeten worden aangevuld. Raadsvoorstellen waarbij er geld uit het reservefonds zal moeten worden gehaald zal Dorpsbelangen zeer kritisch beoordelen.
Gelukkig zien wij dat de structurele exploitatieruimte over zijn dieptepunt heen is. Hiermee geven wij de nieuwe raad een basis voor ruimte om nieuw beleid te kunnen maken.
Het Rijk kijkt naar de belastingcapaciteit van de gemeenten. Dit zijn de inkomsten die wij via de lokale belastingen kunnen ontvangen. Hiermee kunnen wij ons onder andere meten ten opzichte van buurgemeenten. Landelijk gezien zitten wij boven het gemiddelde. De waarde van het onroerend goed in Zundert is hierbij een belangrijke factor.
Het kengetal OZB per inwoner is wel lager dan landelijk. Dat is waar Dorpsbelangen op stuurt.


Scherp aan de wind zeilen is nog steeds de koers die wij als Dorpsbelangen voorstaan. Het heeft ons gebracht waar wij nu staan, een solide begroting met een stevig fundament voor de nieuwe raad.